Cần cài đặt Flash Player để xem

Cần cài đặt Flash Player để xem

 

 

Cần cài đặt Flash Player để xem

Cần cài đặt Flash Player để xem

 

(05/11/2013 12:49:46)

 

Do đặc điểm về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, vùng Bắc Trung Bộ và ven biển miền trung là nơi thường xuyên xảy ra mưa bão, lũ lụt, gây thiệt hại nặng về người và tài sản cho người dân, ảnh hưởng lớn tới việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương. Do đó đòi hỏi các cấp, các ngành cần có những giải pháp căn bản hỗ trợ người dân trong vùng có thể chung sống với bão, lũ.

 

Từ nhà cộng đồng phòng tránh thiên tai

Theo thống kê chưa đầy đủ trong năm năm gần đây, các tỉnh vùng Bắc Trung Bộ và ven biển miền trung đã phải hứng chịu hàng chục cơn bão, lũ, làm chết hơn 1.500 người, 500.000 căn nhà bị hỏng, hơn 42.000 căn nhà bị sập đổ hoặc nước cuốn trôi. Mưa lũ làm nhiều vùng bị ngập sâu hơn 1,5m, trong đó nhiều xã bị chia cắt, cô lập hoàn toàn nhiều ngày, ảnh hưởng tới sản xuất và đời sống của hàng triệu người dân.

 Ðể chủ động phòng, chống, giảm nhẹ thiên tai, các tỉnh, thành phố trong vùng đã và đang triển khai thực hiện nhiều biện pháp đối phó với biến đổi khí hậu, như: Ðẩy mạnh trồng rừng; khơi thông dòng chảy các sông suối; gia cố hệ thống đê điều; quy hoạch, di dời các hộ dân vùng ngập lụt tới nơi an toàn; xây dựng những công trình công cộng như trụ sở cơ quan, trường học, trạm y tế có sàn vượt mức ngập lụt để người dân tạm trú khi có mưa bão, hay vận động các hộ dân làm nhà ở có thêm gác lửng để cất giữ tài sản...

 Ði đầu trong những hoạt động này là sáng kiến xây dựng nhà cộng đồng do Quỹ hỗ trợ phòng tránh thiên tai miền trung (Quỹ HTPTTTMT) triển khai thực hiện. Ðây là tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận, ra đời năm 2008, với mục đích thông qua hoạt động của mình vận động các tổ chức, cá nhân trong nước và cộng đồng quốc tế hỗ trợ các tỉnh ven biển miền trung, từ Thanh Hóa đến Bình Thuận xây dựng nhà cộng đồng phòng tránh, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai bão lũ gây ra. Ngoài ra, Quỹ này còn tài trợ cho các chương trình, đề án xã hội, nhân đạo và từ thiện khác. Ðến nay, sau gần năm năm triển khai hoạt động, Quỹ HTPTTTMT đã huy động được hàng trăm tỷ đồng, cùng các địa phương ven biển miền trung xây dựng được gần 70 công trình ở các vùng thường xuyên bị ngập lụt, gồm trường học, trạm y tế, nhà văn hóa. Trong đó có nhiều địa phương như: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Ngãi được Quỹ hỗ trợ xây dựng từ năm đến sáu công trình. Riêng ba tháng đầu năm nay, Quỹ HTPTTTMT đã khởi công xây dựng và đưa vào sử dụng hàng chục công trình nhà cộng đồng tại các tỉnh ven biển miền trung.

 Quảng Bình là một trong số các địa phương thường xuyên chịu cảnh ngập lụt, nên đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của Quỹ HTPTTTMT trong thời gian qua. Ðể giúp người dân vùng ngập có chỗ tránh trú an toàn, Quỹ HTPTTTMT đã vận động các nhà tài trợ xây dựng sáu công trình phòng, tránh lũ. Mới đây nhất là công trình cộng đồng phòng tránh thiên tai - Trường tiểu học Quảng Minh A, huyện Quảng Trạch, với quy mô hai tầng, vệ sinh khép kín, đủ tiêu chuẩn cho việc dạy và học của các thầy, cô giáo và học sinh, cũng như đáp ứng tốt nhu cầu trú tránh cho người dân ở vùng rốn lũ này mỗi khi mưa lớn, lũ về. Sát với Quảng Bình, là Hà Tĩnh, đến nay cũng có năm công trình được xây dựng từ  Quỹ HTPTTTMT, trong đó có công trình nhà cộng đồng phòng tránh thiên tai -Trường tiểu học Cẩm Thành, huyện Cẩm Xuyên, vừa chính thức mở cửa đầu năm nay, chẳng những đáp ứng nhu cầu dạy và học của thầy, cô giáo và các em học sinh, đây cũng sẽ là nơi tạm trú của người dân khi có thiên tai xảy ra. Trước đó Hà Tĩnh đã được Quỹ HTPTTTMT hỗ trợ xây dựng một nhà sinh hoạt cộng đồng, và ba trạm y tế tại các xã vùng ngập lụt ven biển.

 Ðặc biệt, với tấm lòng hướng về biển đảo quê hương, Quỹ HTPTTTMT vừa giúp các tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi xây dựng hai công trình cộng đồng phòng tránh thiên tai nơi đảo xa. Ðó là Nhà sinh hoạt cộng đồng phòng tránh thiên tai xã Tân Hiệp, thuộc Cù Lao Chàm và là xã đảo duy nhất của tỉnh Quảng Nam, và Trường tiểu học An Hải, tại huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi, với quy mô hai tầng, tám phòng học, khu vệ sinh khép kín, được trang bị đầy đủ hệ thống điện chiếu sáng, nước sinh hoạt, chống sét, đáp ứng nhu cầu học tập và giảng dạy của nhà trường, đồng thời là nơi người dân có thể trú tránh mỗi khi có bão lớn, sóng biển dâng cao.

Nhà tránh lũ của gia đình chị Nguyễn Thị Quế, xã An Định, huyện Tuy An. Ảnh: THẾ LẬP

 

Có thể khẳng định các công trình nhà cộng đồng phòng tránh thiên tai do Quỹ HTPTTTMT hỗ trợ xây dựng trong thời gian qua, đều là những công trình đa năng vừa bảo đảm sức khỏe nhân dân, tạo điều kiện tốt cho sự nghiệp trồng người, và cũng là nơi trú ẩn an toàn của hàng trăm người dân trong vùng mỗi khi có thiên tai xảy ra.

 

 Ðến chòi tránh lũ, lụt kết hợp nhà ở

 Ðể giải quyết một cách căn bản vấn đề nhà ở cho người dân, nhất là hàng chục nghìn hộ nghèo các tỉnh miền trung, bảo đảm  mọi người có cuộc sống an toàn, ổn định trước những diễn biến bất thường của thời tiết, ngày 14-6-2012 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 716/QÐ-TTg về việc triển khai thí điểm giải pháp hỗ trợ hộ nghèo nâng cao điều kiện an toàn chỗ ở, ứng phó với lũ, lụt vùng Bắc Trung Bộ và ven biển miền trung.

 Thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan nghiên cứu, triển khai thí điểm xây dựng mô hình chòi phòng, tránh lũ, lụt cho 700 hộ nghèo tại các xã bị ảnh hưởng nặng bởi lũ, lụt trong thời gian qua, thuộc bảy tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Phú Yên. Theo đó Phú Yên chọn bốn xã, các tỉnh Thanh Hóa, Hà Tĩnh và Quảng Nam mỗi địa phương chọn ba xã, các tỉnh còn lại, mỗi tỉnh có hai xã được lựa chọn. Tùy theo phong tục tập quán, từng địa phương tự tổ chức thiết kế mẫu chòi phòng tránh lũ, lụt phù hợp, giới thiệu để người dân tham khảo, lựa chọn trước khi triển khai xây dựng, nhưng giá thành xây dựng được xác định không quá 30 triệu đồng/chòi. Trong đó mỗi hộ được ngân sách trung ương hỗ trợ 10 triệu đồng, và vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội 10 triệu đồng, còn lại huy động các nguồn vốn khác từ cộng đồng và đóng góp của hộ gia đình. Ðến nay, sau một thời gian khẩn trương triển khai thực hiện, mặc dù Ngân sách trung ương mới  chỉ hỗ trợ được bảy tỷ đồng và cho vay vốn ưu đãi bảy tỷ đồng, nhưng các địa phương đã tích cực huy động thêm sự ủng hộ, giúp đỡ của cộng đồng và nhất là đóng góp của bản thân các hộ gia đình được hơn 14,31 tỷ đồng  nên đã có 6/7 tỉnh hoàn thành việc xây dựng 697 công trình, đạt 99,6% kế hoạch. Riêng Quảng Nam còn ba công trình chưa triển khai.

 Nhìn chung, mô hình chòi phòng tránh lũ, lụt được các địa phương xây dựng có nhiều ưu điểm nổi trội so với các mô hình khác vì tính thực tiễn: ngoài chức năng phòng tránh lũ, lụt thì còn có thể sử dụng để ở. Các chòi phòng tránh lũ, lụt đều được xây dựng mới, một số ít được xây dựng theo phương pháp cải tạo, nâng tầng nhà ở đã có. Chất lượng công trình tương đương gian nhà ở kiên cố (có khung bê-tông cốt thép, sàn đổ bê-tông, hoặc làm bằng gỗ, mái đổ bê-tông, hoặc lợp phi-brô xi-măng, bao che bằng gạch xây). Tất cả các chòi phòng tránh lũ, lụt đều có sàn sử dụng vượt mức ngập cao nhất tại vị trí xây dựng, và có diện tích ít nhất từ 10 m2 trở lên. Ðặc biệt nhờ có nguồn vốn hỗ trợ từ trung ương và vốn vay ưu đãi, một số hộ dân đã huy động thêm vốn tự có, vay trong anh em, họ hàng xây dựng nhà hai tầng kiên cố để ở, kết hợp tránh lũ, với kiến trúc đẹp, phù hợp với phong tục tập quán và lối sống của địa phương. Thậm chí, ngoài việc xây dựng để làm nơi phòng tránh lũ, lụt cho người, hộ gia đình có nhiều vật nuôi, như trâu, bò còn bố trí cầu thang phù hợp cho các loại gia súc có thể tự đi lên, xuống được để cùng tránh lũ, lụt... Chương trình đã giúp hàng trăm hộ gia đình nghèo có nhà ở, kết hợp tránh lũ an toàn, để "an cư" lập nghiệp, từng bước xóa đói, giảm nghèo.

 

"An cư" cho người dân vùng ngập lụt

 Trong những năm qua, mặc dù kinh tế đất nước còn nhiều khó khăn, phải cắt giảm đầu tư công, nhưng Nhà nước không những không cắt giảm mà còn tăng nguồn lực để thực hiện các chương trình an sinh xã hội. Trong đó Chương trình thí điểm hỗ trợ hộ nghèo nâng cao điều kiện an toàn chỗ ở, ứng phó với lũ, lụt vùng Bắc Trung Bộ và ven biển miền trung, chỉ là một trong nhiều chương trình hỗ trợ nhà ở đã và đang được triển khai thực hiện trong thời gian qua. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện, bên cạnh những địa phương có sự quan tâm, tập trung chỉ đạo, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nên đã hoàn thành sớm chương trình như Hà Tĩnh, Quảng Bình và Phú Yên, vẫn còn một số địa phương thiếu quan tâm trong việc tổ chức thực hiện, giải ngân chưa kịp thời, thậm chí không bố trí vốn từ ngân sách địa phương và tổ chức tuyên truyền để huy động các nguồn vốn khác. Vì vậy chỉ có hai trong số bảy tỉnh bố trí vốn ngân sách địa phương hỗ trợ cho hộ nghèo, đó là Quảng Nam 250 triệu đồng và Quảng Ngãi 600 triệu. Trong khi nguồn vốn huy động từ các tổ chức, đoàn thể, doanh nghiệp để giúp các hộ nghèo xây dựng chòi phòng tránh lũ, lụt cũng không đều. Bên cạnh những địa phương có số vốn huy động khác khá cao, như Quảng Bình gần 2,5 tỷ đồng, Quảng Nam hơn ba tỷ đồng và Phú Yên gần 4,8 tỷ đồng, cũng có địa phương chẳng huy động được đồng nào như Quảng Ngãi....

 Chương trình hỗ trợ hộ nghèo xây dựng chòi kết hợp nhà ở phòng tránh lũ, lụt có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc. Ðể triển khai trên diện rộng tại tất cả các tỉnh, thành phố vùng Bắc Trung Bộ và ven biển miền trung, trước mắt là cho các hộ nghèo vào cuối năm nay theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng trên cơ sở tổng kết, rút kinh nghiệm những ưu, khuyết điểm trong quá trình triển khai thí điểm, cần khẩn trương phối hợp  các bộ, ngành và địa phương liên quan sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, cũng như phương thức thực hiện cho phù hợp để trình Thủ tướng Chính phủ quyết định. Trong đó có một số quy định cần nghiên cứu, xem xét để bảo đảm phù hợp hơn khi triển khai trên diện rộng.

 Một là, quy định những hộ có nhà ở bị ngập sâu hơn 3,6m thì phải di dời. Tuy nhiên, trên thực tế, việc di chuyển chỗ ở của người dân là rất khó khăn, bởi mưa lũ không xảy ra quanh năm, trong khi cuộc sống của người dân lại gắn bó với vùng đất nhiều năm, nhiều đời, vì vậy cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ, xây dựng đối với những đối tượng này hơn là vận động di dời, trừ những trường hợp bất khả kháng như những nơi thường xuyên bị sạt lở đất, lũ ống, lũ quét....

 Hai là, về mức hỗ trợ, mức vay và mức huy động khác, khoảng 30 triệu đồng/chòi về cơ bản đã đáp ứng yêu cầu xây dựng được chòi phòng tránh lũ, lụt theo tiêu chí quy định. Tuy nhiên, tại những vùng khó khăn và tại các thôn (bản) đặc biệt khó khăn thì mức hỗ trợ trên còn thấp, do phải chi phí nhiều hơn cho công tác vận chuyển vật liệu, và việc huy động trong hộ dân hầu như là không có. Vì vậy, cần nghiên cứu để nâng cao mức hỗ trợ và mức vay ưu đãi cho các đối tượng cư trú tại vùng khó khăn và tại các thôn (bản) đặc biệt khó khăn; đồng thời bố trí thêm kinh phí quản lý thực hiện chương trình cho các địa phương để bảo đảm thực hiện đạt hiệu quả theo đúng mục tiêu, yêu cầu đề ra.

 Ba là, từng bước mở rộng đối tượng hỗ trợ xây dựng chòi phòng, tránh lũ đối với hộ cận nghèo; có thể kết hợp, lồng ghép chính sách hỗ trợ nhà ở, với chính sách hỗ trợ xây dựng chòi phòng, tránh lũ, lụt cho các hộ nghèo để người dân và địa phương có thể kết hợp các nguồn vốn thực hiện, góp phần nâng cao hiệu quả các chương trình.

Nguồn: Báo Nhân Dân

Cần cài đặt Flash Player để xem

» Tất cả

Cần cài đặt Flash Player để xem

» Tất cả

 

 

 

 

 
 
LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI

Gửi đi